Mazmunga ötiş
saidqodirxon.uz
← Barça yozuvlar

Next.js «use client»: qaçon kerak va qaçon ortiqça

Next.js’da «use client» faqat uç holatda kerak: komponent useState yoki useEffect kabi hooklardan foydalansa, onClick yoki onChange kabi hodisalarni uşlasa yoki window va localStorage kabi brauzer imkoniyatlariga murojaat qilsa. Qolgan hamma komponent serverda qolgani ma’qul. Direktivani butun sahifaga emas, faqat interaktiv kiçik komponentga yozing.

«use client» aslida nima qiladi?

App Router’da komponentlar odatda serverda işlaydi: ular HTML bölib keladi va öz kodini brauzerga yubormaydi. «use client» fayl boşiga yozilganda server va klient örtasida çegara paydo böladi. Şu fayl va u import qilgan hamma narsa brauzerga JavaScript bölib yuklanadi.

Muhim jihat: klient komponent ham birinçi yuklanişda serverda HTML qilib çiziladi. Farqi şuki, uning kodi brauzerga ham yuboriladi va u yerda «jonlanadi» (hydration).

Tavsiya: direktivani «xatoni öçiradigan tugma» deb emas, çegara deb tasavvur qiling. Çegara qayerdan ötsa, undan pastdagi hamma import klient töplamiga tuşadi.

Qaçon «use client» kerak?

Uç aniq holat bor:

  • Hooklar: useState, useEffect, useRef, useContext va şularga tayanadigan öz hooklaringiz.
  • Hodisalar: onClick, onChange, onSubmit kabi foydalanuvçi harakatiga javob beradigan işlovçilar.
  • Brauzer imkoniyatlari: window, document, localStorage va boşqa faqat brauzerda mavjud API’lar.

Tavsiya: komponentda şu uçtadan birortasi bölmasa, direktivani yozmang. Ma’lumotni oliş, matn va röyxatni çiziş, sahifa tuzilmasi — bularning hammasi serverda bajariladi.

Nega hamma joyga yoziş yomon?

Har bir komponentga «use client» yoziş xatoni yöqotadi, lekin sahifani oğirlaştiradi. Brauzer köproq JavaScript yuklaydi, uni tahlil qiladi va işga tuşiradi. Bu ayniqsa kuçsiz telefonlarda va sekin internetda seziladi.

Ikkinçi yöqotiş — server komponentlarning afzalliklari. Serverda ma’lumotlar bazasiga yoki içki API’ga töğridan-töğri murojaat qiliş mumkin, maxfiy kalitlar esa brauzerga çiqmaydi. Klient komponentda bunday qilib bölmaydi.

Tavsiya: xato çiqqanda direktivani darhol qöşmang. Avval xato qaysi komponentdan çiqayotganini aniqlang va faqat öşa qismni ajrating.

Çegarani qayerga qöyiş kerak?

Çegarani komponentlar daraxtida imkon qadar pastga tuşiring. Masalan, mahsulot sahifasida faqat «Savatga qöşiş» tugmasi interaktiv bölsa, öşa tugmani alohida faylga çiqaring va direktivani faqat unga yozing. Sarlavha, tavsif va rasmlar serverda qoladi.

Yana bir nuqta: direktivani har bir faylga yoziş şart emas. Klient komponent import qilgan fayllar avtomatik ravişda klient tomoniga ötadi.

Tavsiya: sahifa (page) va qolip (layout) fayllarini server komponent sifatida qoldiring. Interaktiv qismlarni kiçik, alohida komponentlarga böling.

Server komponentni klient içida işlatiş mumkinmi?

Mumkin, lekin import orqali emas. Klient faylga import qilingan komponent klient komponentga aylanadi. Buning örniga server komponentni çildren yoki boşqa prop orqali uzating: masalan, oçilib-yopiladigan panel klient komponent böladi, uning içidagi kontent esa serverda çiziladi.

Serverdan klientga uzatiladigan proplar seriyalanadigan bölişi kerak: satr, son, massiv, oddiy obyekt. Oddiy funksiyani şu tarzda uzatib bölmaydi.

Tavsiya: kontekst provayderi yoki modal kabi «örovçi» komponentlarda çildren usulidan foydalaning. Batafsil ma’lumot Next.js rasmiy hujjatlarida bor.

Ortiqça «use client»ni qanday topiş mumkin?

Loyiha böyiça «use client» satrini qidiring va har bir faylga uç savol bering: hook bormi, hodisa bormi, brauzer API’si bormi? Uçalasiga ham «yöq» bölsa, direktivani olib taşlang va loyihani qayta yiğib köring.

Tavsiya: tekşiruvni sahifa va qolip fayllaridan boşlang. U yerdagi bitta ortiqça direktiva butun daraxtni klient tomoniga ötkazib yuboradi.

Qisqaça xulosa

  • Next.js App Router’da komponentlar odatda serverda işlaydi.
  • «use client» faqat hooklar, hodisalar va brauzer API’lari uçun kerak.
  • Direktiva yozilgan fayl va uning hamma importlari brauzerga JavaScript bölib yuklanadi.
  • Çegarani butun sahifaga emas, kiçik interaktiv komponentga qöying.
  • Server kontentini klient komponentga çildren orqali uzating.

Köp söraladigan savollar

«use client» yozilgan komponent serverda umuman işlamaydimi?

Işlaydi: birinçi yuklanişda u serverda HTML qilib çiziladi. Şundan keyin uning kodi brauzerga yuklanadi va interaktiv böladi.

Har bir klient faylga «use client» yoziş kerakmi?

Yöq. Direktiva faqat çegara fayliga yoziladi, u import qilgan fayllar öz-özidan klient tomoniga ötadi.

Klient komponent içida server komponentni işlatsa böladimi?

Ha, uni çildren yoki boşqa prop orqali uzatsangiz. Töğridan-töğri import qilinsa, u ham klient komponentga aylanadi.

Direktivani olib taşlasam, xato çiqsa nima qilaman?

Xato matni odatda qaysi hook yoki hodisa muammo bölayotganini körsatadi. Öşa qismni alohida kiçik komponentga çiqaring va direktivani faqat unga yozing.


Telegram | LinkedIn | Instagram | Website

Instagram'da köriş ↗Telegram'da köriş ↗